Hulp en informatie bij verslaving: alcohol, gokken, gedrag

Echte liefde voedt jou. Het geeft energie en ruimte om te groeien. Verslaving liefde doet iets anders. Het neemt energie weg. Je merkt dat jouw geluk volledig afhangt van de ander. Dit patroon herken je misschien: je zoekt constant bevestiging. Je bent bang om alleen te zijn. Deze angst drijft jouw gedrag in de relatie.
Het is belangrijk om te beseffen dat dit een veelvoorkomend menselijk patroon is. Veel mensen worstelen met de grens tussen gezonde verbondenheid en ongezonde afhankelijkheid. Als je merkt dat je constant bezig bent met de ander, je eigen behoeften negeert, dan zit je mogelijk in de valkuil van emotionele afhankelijkheid in relaties.
De chemie van verslaving
Waarom voelt het zo overweldigend? Wetenschappelijk gezien speelt dopamine een grote rol. Dopamine is de stof die je een ‘gelukshormoon’ gevoel geeft. Bij gezonde liefde komt dit vrij bij verbinding en intimiteit. Bij een liefdesverslaving ontstaat een soortgelijk mechanisme als bij andere verslavingen. Je lichaam verlangt naar de ‘fix’ die de aanwezigheid van de ander geeft.
Wanneer de ander even niet beschikbaar is, ervaar je ontwenningsverschijnselen. Dit zijn gevoelens van angst, onrust of zelfs paniek. Je hebt de ander nodig om je innerlijke leegte te vullen. Dit is een klassiek teken van partnerafhankelijkheid.
In een verslavende relatie draait het vaak om controle, zowel bij jou als bij de ander. Jij controleert misschien de interacties door constant contact te zoeken. De ander controleert jouw stemming door zijn of haar gedrag. Deze dans van geven en nemen is scheef. Jij geeft te veel, in de hoop iets terug te krijgen wat je eigenlijk zelf moet bieden.
Wat zijn de typische signalen dat jouw liefde doorslaat naar verslaving?
• Je offert jouw hobby’s en vrienden op voor de relatie.
• Jouw zelfbeeld hangt af van hoe de ander jou ziet.
• Je voelt je schuldig als je tijd voor jezelf neemt.
• Je negeert rode vlaggen in het gedrag van de partner.
• Je hebt extreme angst voor verlating.
Dit patroon van dwangmatig relatiegedrag is pijnlijk. Het vreet aan jouw eigenwaarde. Je bouwt je leven rondom die ene persoon. Dit maakt je extreem kwetsbaar.
VIDEO: Jan Geurtz over je verslaving beindigen
Angst voor intimiteit versus angst voor eenzaamheid
Vaak gaan deze verslavingen hand in hand met diepere angsten. Soms wil je wel echt intiem zijn, maar durf je dat niet. Je maskeert die diepere angst met een obsessie voor de ander. Je gebruikt de relatie als afleiding. Dit is de angst om alleen te zijn die de leiding neemt. Je zoekt veiligheid buiten jezelf, terwijl echte veiligheid van binnenuit komt.
Het is een harde waarheid: je kunt niemand ‘verslaven’ aan jou, maar je kunt wel verslaafd raken aan de idee van die persoon, of aan de behoeftevervulling die je in die relatie denkt te vinden. Als je de ander idealiseert, zie je niet meer wie hij of zij echt is. Je ziet alleen de oplossing voor jouw eigen onrust.
De eerste stap naar heling is zelfinzicht. Je mag eerlijk zijn over wat je voelt. Accepteer dat je vastzit in een patroon van ongezonde liefdespatronen. Dit erkennen, is al een enorme overwinning. Het is geen teken van zwakte, maar van kracht. Wil je meer weten over de symptomen, oorzaken en hulp bij liefdesverslaving, dan is deze informatie zeker nuttig.
Hoe begin je dan met helen? Je richt je blik naar binnen. Je moet leren om de leegte zelf te vullen. Dit proces heet vaak zelfzorg en het opbouwen van een eigen identiteit, los van de relatie.
Denk eens na over deze vragen. Wat mis je in jezelf dat je bij de ander zoekt?
• Zoek je geborgenheid?
• Zoek je validatie van je bestaan?
• Zoek je spanning of afleiding van routine?
Als je deze elementen zelf kunt cultiveren, wordt de noodzaak voor de ander minder groot. Je bouwt jouw eigen fundament. Dit is cruciaal bij het doorbreken van co-dependentie in liefdesrelaties.
Herstel van de liefdesverslaving
Herstel vereist actieve stappen. Het is geen passief proces. Je moet bewust kiezen voor jouw welzijn, ook als dat betekent dat de relatie die je nu hebt, onder druk komt te staan. Soms betekent dit afstand nemen om helderheid te krijgen.
Wat helpt je concreet op weg?
• Grenzen stellen: Bepaal wat je wel en niet accepteert. Oefen met ‘nee’ zeggen, zelfs als je bang bent voor de reactie van de ander.
• Zelfcompassie: Wees mild voor jezelf. Je hebt dit patroon ontwikkeld om jezelf te beschermen, ook al werkt het nu averechts.
• Zoek professionele hulp: Praten met een therapeut die gespecialiseerd is in verslavingszorg en relaties, biedt vaak de inzichten die je zelf mist en kan je helpen de signalen van relatieverslaving te herkennen.
• Bouw een eigen leven op: Investeer tijd in activiteiten die jou vreugde geven, zonder dat de partner erbij betrokken hoeft te zijn.
Dit pad is niet altijd lineair. Er zijn dagen dat je terugvalt in oude patronen. Dat is menselijk. Belangrijk is dat je elke keer weer de keuze maakt om de gezonde weg te kiezen. Je leert jouw eigen liefdesbron te zijn. Dan wordt liefde een keuze, geen dwangmatig moeten.
Wat is het verschil tussen gezonde liefde en een liefdesverslaving?
Gezonde liefde geeft je energie en respecteert jouw autonomie. Liefdesverslaving zorgt ervoor dat jouw geluk volledig afhangt van de ander en je verliest jezelf in de relatie.
Nuttige verwijzingen
Maak je reis door het onderwerp Verslaving liefde compleet met deze links.
• Wat is seks, liefde, en aandachtsverslaving? | Spoor6
Kan een liefdesverslaving genezen?
Ja, een liefdesverslaving is zeker te behandelen. Het vereist inzicht, zelfwerk en vaak de hulp van een professional om de onderliggende oorzaken aan te pakken.
Hoe weet ik of ik co-dependent ben?
Co-dependentie herken je als je constant de behoeften van anderen boven die van jezelf plaatst, vaak om jezelf nuttig te voelen of om afwijzing te voorkomen.